اولین قدم در یادگیر نوشتار هر زبانی، یادگیری الفبای آن و آشنایی با سیستم نوشتاری آن است. زبان رومانیایی نیز از این امر استثنا نیست و آشنایی با حروف الفبای آن به شما کمک می کند که به سرعت در این زبان مهارت کسب کنید. در این مقاله در ابتدا با زبان رومانی و تاریخچه آن و سپس با حروف الفبای رومانیایی آشنا می شوید.
نکات کلی درباره الفبای رومانیایی
کمتر کسی میداند که رومانیایی یک زبان رومانسی است، به این معنا که با فرانسوی، اسپانیایی و ایتالیایی مرتبط است. تقریباً ۲۸ میلیون نفر به عنوان زبان مادری رومانیایی صحبت میکنند. این زبان به عنوان زبان رسمی رومانی و مولداوی تایید شده است، اما در مجارستان و صربستان نیز به عنوان زبان اقلیتی شناخته میشود. با این حال، میتوانید در سراسر جهان افرادی که رومانیایی صحبت میکنند، پیدا کنید. اسرائیل، ایتالیا، اسپانیا، اوکراین و حتی ایالات متحده نیز افرادی دارند که رومانیایی صحبت میکنند.
رومانیایی در گذشته تحت تأثیر تعدادی از زبانهای دیگر قرار گرفته است. برخلاف سایر زبانهای رومانسی، رومانیایی هنوز هم از گرامر لاتین زیادی استفاده میکند. زبانهای اسلاوی مجاور نیز اثر خود را بر رومانیایی گذاشتند. بسیاری از واژگان و بنابراین سبک نوشتاری از آنها مشتق شده است. رومانیایی نیز تحت تأثیر یونانی، مجاری و حتی داکی (Dacian) قرار گرفته است. زبان داکی یک زبان هندو-اروپایی از قرن هفتم میلادی بود که توسط ساکنان بومی در سرزمینی که اکنون رومانی است، صحبت میشد.
بخونید جالبه: راهنمای سفر به رومانی (هزینه، دیدنی، غذا و جشن ها)
تاریخچه الفبای رومانیایی یک سفر جذاب از نقطهای دور در گذشته تا زمان حال است که نشان دهندهٔ تحولات فرهنگی، سیاسی و زبانی است که این زبان در طول قرون تجربه کرده است. نخستین ذکر نوشتار رومانیایی به سال ۱۵۲۱ برمیگردد، زمانی که نامهای از نیاکشو از کامپولونگ به شهردار براشوف، هنوز با الفبای سیریلیک نوشته شد. الفبای سیریلیک تا سال ۱۸۵۹ در رومانی مورد استفاده قرار گرفت. اما در پس از قرن شانزدهم، سیستم نوشتاری مجاری به ترانسیلوانیا وارد شد و با توجه به استفاده از الفبای لاتین، رومانیاییان مجبور به تطبیق شدن با آن شدند.
استفاده از سیستم نوشتاری مجاری باعث تغییر در الفبای رومانیایی شد. در قرن هجدهم، سیستم نوشتاری مدرن رومانیایی شکل گرفت که حروف لاتین و قوانین املایی ایتالیایی را به خود اختصاص داد. این سیستم نوشتاری به زودی در کشور گسترش یافت و امروزه الفبای رومانیایی مدرن، الفبای رومی رسمی است.
با این حال، تأثیرات اسلاوی نیز هنوز قابل مشاهده است ولی الفبای لاتین تنها الفبایی است که امروزه در رومانی استفاده میشود.
بلد باشید: بزرگترین کشور جهان+ پرجمعیت ترین+ کوچک ترین و کم جمعیت ترین
همچنین، باید به یاد داشت که رومانیایی از لحاظ فرهنگی و زبانی نیز تحت تأثیر تعداد زیادی از زبانها و فرهنگهای دیگر بوده است. تأثیرات یونانی، مجاری، و حتی داکی، یک زبان هندو-اروپایی که توسط ساکنان بومی در قرن هفتم میلادی در منطقهای که اکنون رومانی است، صحبت میشد، در زبان و فرهنگ رومانیایی تاثیرگذار بودهاند.
این تاریخچه پر از تحولات نشان میدهد که الفبای رومانیایی نه تنها یک وسیلهٔ ارتباطی است، بلکه نمایانگر جریانات تاریخی و فرهنگی پرباری است که این نژاد و کشور را شکل داده است.
حروف الفبای رومانی
زبان رومانیایی با الفبای لاتین نوشته میشود و ۳۱ حرف دارد. بیشتر حروف برای کسی که انگلیسی یا زبانهای اروپایی بلد باشد آشنا هستند، اما پنج حرف مخصوص رومانیایی اهمیت زیادی دارند:
Ă – Â – Î – Ș – Ț
خبر خوب این است که تلفظ رومانیایی نسبتاً منظم است؛ یعنی بعد از یادگیری چند قانون اصلی، معمولاً میتوانید بسیاری از کلمات جدید را با تلفظ قابلقبولی بخوانید.
الفبای رومانیایی با تلفظ فارسی
| حرف | نام تقریبی | تلفظ برای فارسیزبان | مثال | تلفظ تقریبی | معنی |
|---|---|---|---|---|---|
| A a | a | آ / اَ | apă | آپَ | آب |
| Ă ă | ă | صدای «اِ/اَ» کوتاه و خنثی | măr | مَر | سیب |
| Â â | â | صدای مخصوص رومانیایی | România | رومانیا | رومانی |
| B b | be | ب | bine | بینِه | خوب |
| C c | ce | ک / چ | casă | کاسَ | خانه |
| D d | de | د | doi | دوی | دو |
| E e | e | اِ | este | یِستِه | است |
| F f | ef | ف | familie | فامیلیِه | خانواده |
| G g | ge | گ / ج | gară | گارَ | ایستگاه |
| H h | haș | ه | hotel | هوتِل | هتل |
| I i | i | ای | inimă | اینیمَ | قلب |
| Î î | î | همان صدای Â | în | اِن با صدای مخصوص | در |
| J j | je | ژ | joc | ژوک | بازی |
| K k | ca | ک | kilogram | کیلوگرام | کیلوگرم |
| L l | el | ل | lună | لونَ | ماه |
| M m | em | م | mamă | مامَ | مادر |
| N n | en | ن | noapte | نواپتِه | شب |
| O o | o | اُ | om | اُم | انسان |
| P p | pe | پ | pâine | پِینِه با â | نان |
| Q q | chiu | ک / کو در وامواژهها | Qatar | کاتار | قطر |
| R r | er | ر غلتان | roșu | رُشو | قرمز |
| S s | es | س | soare | سوارِه | خورشید |
| Ș ș | șe | ش | școală | شکوالَ | مدرسه |
| T t | te | ت | tată | تاتَ | پدر |
| Ț ț | țe | تْس | țară | تْسارَ | کشور |
| U u | u | او | unu | اونو | یک |
| V v | ve | و / V | vin | وین | شراب |
| W w | dublu ve | و / W | weekend | ویکِند | آخر هفته |
| X x | ics | کْس / گْز | taxi | تاکسی | تاکسی |
| Y y | i grec | ی / ای | yoga | یوگا | یوگا |
| Z z | zet | ز | zero | زِرو | صفر |
حروف K، Q، W و Y بیشتر در واژههای خارجی، اسامی خاص و اصطلاحات بینالمللی دیده میشوند.
5 حرف مخصوص رومانیایی
مهمترین چیزی که یک فارسیزبان باید در شروع یاد بگیرد این پنج حرف است: Ă Â Î Ș Ț
توضیحات در مورد الفبای رومانیایی
همانطور که میبینید، الفبای رومانیایی بسیار شبیه به الفبای انگلیسی است. این امر تجربهٔ یادگیری شما را سریعتر و آسانتر خواهد کرد. اما، هنوز چند ویژگی کلیدی در الفبای رومانی وجود دارد که باید به آنها آگاه باشید:
K, Q, W, Y استفاده میشوند: این حروف در نوشتار معمولی رومانیایی استفاده نمیشوند. با این حال، حتماً آنها را در کلمات امانتی از انگلیسی و زبانهای دیگر خواهید دید.
حروف Â و Î از لحاظ فونتیکی همانند هم هستند: شما این دو حرف را به یکسان تلفظ میکنید. اما، آنها را به شکل متفاوت استفاده میکنید. شما حرف Â را در وسط کلمه قرار میدهید و حرف Î را در ابتدای آن. تنها راه برای داشتن حرف Î در وسط کلمه این است که یک پیشوند را در ابتدای آن قرار دهید.
تلفظهای مختلف حرف C: شما حرف C را به صورت [ʧ] قبل از i یا e تلفظ میکنید، اما به صورت [k] در سایر موارد تلفظ می شود.
تلفظهای مختلف حرف G: به طور مشابه، g به صورت [ʤ] قبل از i یا e، اما در سایر موارد به صورت [g] تلفظ میشود.
حرف I پیچیده است: حرف I در رومانیایی دو تلفظ دارد: [i̯] قبل از حروف صوتی، اما در سایر موارد به صورت [i]. با این حال، باید مواظب باشید، اگر “i” در انتهای یک کلمه چندسیلابی باشد، آن را تلفظ نمیکنید. اما این حرف باعث برخی از حروف پیش از خود را کاهش میدهد. یک مثال از این موضوع “vorbiţi” (شما همه حرف میزنید) است. با این حال، موارد استثنایی هم وجود دارد، برای مثال “vorbi” (حرف زدن).
تلفظهای مختلف حرف U: U قبل از حروف صوتی به صورت [u̯] تلفظ میشود، اما در سایر موارد به صورت [u].
محبوب ترین مطلب سایت: تعداد کشورهای جهان+ 50 آمار جالب کشورها که باید بدانید
حرف Ă چگونه تلفظ میشود؟
Ă صدایی شبیه واکه خنثی انگلیسی در واژه about دارد و معادل دقیقی در فارسی ندارد. برای شروع میتوانید آن را چیزی بین «اَ» و «اِ» کوتاه در نظر بگیرید. مثال:
măr تقریباً: مَر معنی: سیب
مثال دیگر:
casă کاسَ خانه
نکته مهم این است که Ă را مانند A معمولی «آ» تلفظ نکنید.

حرف Â چگونه تلفظ میشود؟
 یکی از صداهای مخصوص رومانیایی است و معادل دقیق فارسی ندارد.
این صدا تقریباً از بخش میانی دهان تولید میشود و چیزی میان «ای» و «اِ» نیست؛ بهتر است از همان ابتدا آن را با فایل صوتی بشنوید. مثال:
România رومانیا، با صدای مخصوص â رومانی
حرف Î
Î دقیقاً همان صدای Â را دارد. یعنی Â = Î
از نظر تلفظ تفاوتی ندارند؛ تفاوت اصلی آنها در شیوه نوشتن است. مثال:
în معنی: در
پس لازم نیست دو صدای متفاوت حفظ کنید.
چه زمانی Â و چه زمانی Î نوشته میشود؟
قاعده ساده برای مبتدی:
Î بیشتر در ابتدا و انتهای کلمه دیده میشود. مثلاً: în
اما Â معمولاً در داخل کلمه نوشته میشود. مثلاً: România
البته قواعد املایی جزئیات بیشتری دارند، اما همین نکته برای شروع کافی است.
حرف Ș صدای «ش» دارد
Ș یکی از سادهترین حروف رومانیایی برای فارسیزبانهاست. Ș = ش مثال:
școală شکوالَ مدرسه
مثال دیگر:
șase شاسِه شش
حرف Ț صدای «تْس» دارد
Ț ترکیبی شبیه ت + س است و باید تقریباً بهصورت یک صدای پیوسته تلفظ شود. مثال:
țară تْسارَ کشور
مثال دیگر:
viață ویاتْسَ زندگی
نکته مهم درباره شکل Ș و Ț
شکل استاندارد امروزی این دو حرف دارای ویرگول کوچک زیر حرف است:
Ș
Ț
گاهی در نوشتههای قدیمی یا فونتهای نامناسب ممکن است این شکلها را ببینید:
Ş
Ţ
اما شکل استاندارد رومانیایی:
Ș
Ț
است.
حروف صدادار رومانیایی
واکههای اصلی عبارتاند از: A Ă Â E I Î O U
 و Î یک صدا دارند.
| حرف | تلفظ تقریبی |
| A | آ / اَ |
| Ă | واکه خنثی |
| Â / Î | صدای مخصوص رومانیایی |
| E | اِ |
| I | ای |
| O | اُ |
| U | او |
حرف C دو تلفظ مهم دارد
1- C قبل از A، O و U معمولاً ک تلفظ میشود. مثال:
casă کاسَ خانه
پس: CA / CO / CU → ک
2- C قبل از E و I معمولاً صدای چ میدهد. مثال:
cinci چینچ پنج
بنابراین: CE / CI → چ
این قانون بسیار مهم است.
CHE و CHI
اگر بخواهیم C قبل از E یا I همچنان «ک» تلفظ شود، H اضافه میکنیم.
CHE / CHI → ک
مثال cheie کِیِه کلید
پس تفاوت را حفظ کنید:
CE → چ
CHE → ک
CI → چ
CHI → ک
حرف G نیز دو تلفظ دارد
1- G قبل از A، O و U صدای گ میدهد. مثال:
gară گارَ ایستگاه
2- G قبل از E و I معمولاً شبیه «ج» فارسی تلفظ میشود. مثال:
ger جِر یخبندان / سرما
پس: GE / GI → ج
GHE و GHI
اگر بخواهیم G قبل از E یا I همچنان صدای «گ» داشته باشد، H اضافه میشود.
GHE / GHI → گ
مثال ghid گید راهنما
پس:
GE → ج
GHE → گ
GI → ج
GHI → گ
حرف J صدای «ژ» دارد
J رومانیایی مانند J انگلیسی «ج» نیست.
J = ژ
مثال joc ژوک بازی
این صدا برای فارسیزبانها بسیار آسان است.
حرف H تلفظ میشود
برخلاف فرانسوی و اسپانیایی، H رومانیایی معمولاً واقعاً تلفظ میشود. مثال:
hotel هوتِل هتل
بنابراین H را حذف نکنید.
حرف R
R رومانیایی معمولاً غلتان یا ضربهای است و به «ر» فارسی نزدیکتر از R انگلیسی است. مثال:
român رومان با صدای â رومانیایی
فارسیزبانها معمولاً برای یادگیری این صدا مشکل زیادی ندارند.
ترکیب EA
EA در بسیاری از کلمات صدایی نزدیک: یا / اِئا ایجاد میکند. مثال:
seară سِیارَ عصر
بهتر است تلفظ دقیق این ترکیب را همراه خود کلمه یاد بگیرید.
ترکیب OA
OA نیز در رومانیایی بسیار رایج است و چیزی نزدیک وا شنیده میشود. مثال:
noapte نواپتِه شب
حرف I در پایان کلمه
یکی از نکات مهم رومانیایی این است که I در پایان بعضی کلمات ممکن است بسیار کوتاه و ضعیف تلفظ شود و حتی بیشتر باعث نرم شدن صامت قبل شود. مثلاً:
bani بانی پولها
اما در بعضی واژهها I واضحتر شنیده میشود. به همین دلیل بهتر است تلفظ واژههای دارای I پایانی را همراه فایل صوتی یاد بگیرید.
حرف X
X معمولاً کْس تلفظ میشود. مثال:
taxi تاکسی
اما در بعضی کلمات میتواند به گْز نزدیک شود. پس تلفظ آن تا حدی به واژه بستگی دارد.
حرف S و Ș را اشتباه نکنید
S → س
Ș → ش
مثلاً: sare سارِه نمک
اما șase شاسِه شش
وجود علامت زیر S کاملاً صدا را تغییر میدهد.
T و Ț نیز متفاوتاند
T → ت
Ț → تْس
مثلاً tare تارِه قوی / بلند
اما țară تْسارَ کشور
رومانیایی چقدر همانطور که نوشته میشود خوانده میشود؟
در مقایسه با انگلیسی، تلفظ رومانیایی منظمتر است. اگر قواعد زیر را بدانید، بخش زیادی از کلمات را میتوانید بخوانید:
C + E/I → چ
C + A/O/U → ک
G + E/I → ج
G + A/O/U → گ
Ș → ش
Ț → تْس
J → ژ
Ă → واکه خنثی
 / Î → صدای مخصوص رومانیایی
CHE / CHI → ک
GHE / GHI → گ
16 کلمه ساده و کاربردی رومانیایی
| رومانیایی | تلفظ تقریبی | معنی |
| salut | سالوت | سلام |
| da | دا | بله |
| nu | نو | نه |
| apă | آپَ | آب |
| pâine | پِینِه با â | نان |
| casă | کاسَ | خانه |
| carte | کارتِه | کتاب |
| școală | شکوالَ | مدرسه |
| prieten | پریِتِن | دوست |
| mamă | مامَ | مادر |
| tată | تاتَ | پدر |
| zi | زی | روز |
| noapte | نواپتِه | شب |
| țară | تْسارَ | کشور |
| oraș | اُراش | شهر |
| România | رومانیا | رومانی |
| română | رومانَ با â | زبان رومانیایی |
8 عبارت ساده رومانیایی
Salut! سالوت! سلام!
Bună! بونَ! سلام!
Mulțumesc. مولتسومِسک متشکرم
Da. دا بله
Nu. نو نه
Mă numesc Ali. مَ نومِسک علی اسم من علی است
Sunt iranian. سونت ایرانیان من ایرانی هستم
Vorbesc puțin română. وُربِسک پوتسین رومانَ من کمی رومانیایی صحبت میکنم.
چطور بپرسیم یک کلمه چگونه نوشته میشود؟
Cum se scrie?
تلفظ تقریبی: کوم سِه اسکریِه؟
معنی: چطور نوشته میشود؟
این جمله برای پرسیدن املای اسم یا کلمه بسیار کاربردی است.
7 اشتباه رایج فارسیزبانها
Ș را S نخوانید
Ș = ش
S = س
Ț را T ساده نخوانید
Ț باید تقریباً:
تْس تلفظ شود.
J را «ج» نخوانید
در رومانیایی:
J = ژ
C را همیشه «ک» نخوانید
قبل از E و I:
C = چ
مثلاً: cinci چینچ
G را همیشه «گ» نخوانید
قبل از E و I:
G = ج
Ă را «آ» نخوانید
Ă یک واکه کوتاه و خنثی است.
 و Î را دو صدای متفاوت ندانید
تلفظ آنها یکی است.
فقط کاربرد نوشتاریشان متفاوت است.
خلاصه مهمترین قواعد
| شکل | تلفظ تقریبی |
| Ă | واکه خنثی |
| Â / Î | صدای مخصوص یکسان |
| Ș | ش |
| Ț | تْس |
| J | ژ |
| C + A/O/U | ک |
| C + E/I | چ |
| CHE / CHI | ک |
| G + A/O/U | گ |
| G + E/I | ج |
| GHE / GHI | گ |
| H | ه |
| R | ر غلتان |
| OA | نزدیک وا |
| X | کس / گْز |
6 تمرین الفبای رومانیایی
تمرین ۱: پنج حرف مخصوص را بخوانید
این حروف را چند بار مرور کنید:
Ă
Â
Î
Ș
Ț
سپس بدون نگاه کردن بگویید هرکدام چه صدایی دارند.
تمرین ۲: S یا Ș؟
مشخص کنید هر کلمه با «س» یا «ش» خوانده میشود:
sare
șase
soare
școală
seară
oraș
تمرین ۳: T یا Ț؟
این موارد را بخوانید:
ta
ța
te
țe
ti
ți
to
țo
tu
țu
سعی کنید در Ț صدای «تْس» را واضح نگه دارید.
تمرین ۴: C صدای ک دارد یا چ؟
مشخص کنید C چگونه تلفظ میشود:
- casă
- cine
- copil
- cinci
- cafea
- centru
- curat
- cer
تمرین ۵: پاسخ تمرین C
casă → ک
cine → چ
copil → ک
cinci → چ
cafea → ک
centru → چ
curat → ک
cer → چ
تمرین ۶: G صدای گ دارد یا ج؟
بخوانید:
- gară
- ger
- girafă
- gust
- gaz
- general
- gol
- gigant
جمعبندی
الفبای رومانیایی ۳۱ حرف دارد و مهمترین حروف مخصوص آن عبارتاند از:
Ă = واکه خنثی
 و Î = یک صدای مخصوص و یکسان
Ș = ش
Ț = تْس
همچنین این قواعد را حتماً به خاطر بسپارید:
C قبل از E و I → چ
C قبل از A، O و U → ک
G قبل از E و I → ج
G قبل از A، O و U → گ
CHE و CHI → ک
GHE و GHI → گ
J → ژ
H → ه
اگر همین قواعد را همراه با تمرینهای بالا چند بار مرور کنید، میتوانید بخش بزرگی از کلمات ساده رومانیایی را حتی پیش از دانستن معنی آنها نسبتاً درست بخوانید.











