زبان ترکی آذربایجانی زبان رسمی دولت و ابزار ارتباط زبانی مردم کشور آذربایجان است. در حال حاضر 30 میلیون آذربایجانی در کشور ایران زندگی می کنند و چندین میلیون نفر هم در کشورهای روسیه، ایالات متحده آمریکا، ترکیه و اروپای غربی ساکن هستند. فرقی نمی کند که آذربایجانیها کجای این دنیا ساکن باشند؛ در هر صورت آنها می توانند به وسیله چیزی به نام زبان مشترک به راحتی با همدیگر ارتباط برقرار کنند. در حال حاضر بیشتر از 50 میلیون نفر در جهان به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می کنند.
ریشه و دسته بندی زبان
ترکی آذری (Azerbaijani Turkish) همان زبانی است که بیشتر مردم آذربایجان ایران (مثل اردبیل، ارومیه، تبریز، زنجان و مناطق اطراف) صحبت میکنند؛ اما چند تفاوت منطقهای دارد.
- ترکی مردم اردبیل و تبریز معمولاً به گونه استانداردتر نزدیکتر است.
- ترکی ارومیه و مناطق غرب آذربایجان به دلیل همجواری با ترکیه و کردستان، برخی واژهها و تلفظهای متفاوت دارد.
- ترکی آذری ایران و ترکی جمهوری آذربایجان بسیار به هم نزدیک هستند و معمولاً گویشوران همدیگر را متوجه میشوند.
- با ترکی استانبولی نیز شباهت زیادی دارد، اما تلفظ، بعضی واژگان و ساختارهای محاورهای متفاوت است.
مثلاً:
ترکی آذری:
- Sən necəsən? سَن نِجَسَن؟ حالت چطوره؟
ترکی استانبولی:
- Sen nasılsın? سِن ناسیلسِن؟
معنی یکی است، ولی شکل واژهها متفاوت است.
زبان آذربایجانی از نظر تبارشناسی به خانواده زبانهای ترکی تعلق دارد. در واقع زبان آذربایجانی به همراه زبانهای ترکی، ترکمنی و زبان گاگائوزی (Gagauz)، عضو زیرگروهی به نام زبانهای جنوب غربی و متعلق به خانواده زبانهای ترکی هستند.
از لحاظ طبقه بندی صرفی و گونه شناسی رایج، زبان آذربایجانی در گروه زبانهای پیوندی (agglutinative) قرار می گیرد. بر خلاف زبانهای تصریفی (inflexional languages)، همه واژگان زبان آذربایجانی مثل سایر زبانهای پیوندی از نظر لغوی و دستوری واحدهای مستقلی هستند. این یعنی معانی و روابط دستوری در زبان ترکی آذربایجانی از طریق صرف یک واژه تک معنایی (monosemic) ساخته و از ریشه و پایه یک کلمه گرفته می شوند. (اطلاعات بیشتر)
مردم آذربایجان: آشنایی با فرهنگ، دین، زبان و همه موارد کاربردی
ترکها که شالوده و اساس زبان ترکی آذربایجانی را تشکیل می دهند، از قرنها قبل و در اوایل هزاره اول همراه با سایر اقوام متعدد در سرزمینهای آذربایجان فعلی سکونت پیدا کردند. روند ظهور ملتی با اصالت ترک و متکلم به زبان آذربایجانی و تبدیل شدن این زبان به وسیله ارتباطی قرنها به طول انجامید. با افزایش تعداد قبایل ترک و نفوذ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آنها، زبان ترکی غنی شد و به این ترتیب، گروههای قومی که حتی تا الان هم توانسته اند خصوصیات قومی و مردم شناختی خودشان را حفظ کنند، در قالب ملتی با فرهنگ و زبانی خاص و منحصر به فرد با هم متحد شدند.
زبان آذربایجانی یکی از زبانهاییست که برای توسعه مسیری طولانی را طی کرده است. بر اساس کتاب دده قورقود (Dede Gorgut) قدمت این زبان به عنوان یک وسیله ارتباطی به بیش از 1300 سال می رسد. برخی مطالب نشان می دهند که تاریخ زبان ادبی مکتوب آذربایجان از قرن سیزدهم آغاز می شود.
تاریخچه و تحول زبان ترکی آذری
زبانهای ادبی آذربایجانی در مسیر توسعه 800 ساله خودشان دو دوره اصلی را پشت سر گذاشته اند. دوره قدیم شامل قرن 13 تا 18 می شود و دوره جدید نیز از قرن 18 شروع شده و تا الان ادامه دارد.
دوره اول توسعه زبانهای ادبی آذربایجانی به خاطر طیف وسیع کاربرد زبان آذربایجانی قابل توجه است. زبان مورد استفاده در کاخ و بین نظامیان آذربایجانی که سلسله های جلایریان، آق قویونلوها، قراقویونلوها و سلسله صفوی از آن استفاده می کردند زبان ادبی آسیای صغیر بود. زبان آذربایجانی این دوره با زبان دوره جدید فرق داشت؛ اما این تفاوت به خاطر ویژگیهای زبانی و فرازبانی آن نبود.
در واقع واژگان زبانی دوره اول به خاطر غلبه لغات عربی و فارسی از دوره دوم متمایز می شود. سبکهای زبان آن دوره و به خصوص ژانر شعری حکمفرما و سبکهای مختلف دیگر باعث ورود تعداد زیادی از کلمات امانی در زبان ادبی آذربایجان شدند. تاسیس مکتبهای ادبی رئالیسم و سبک ادبی واقع گرا باعث از میان رفتن واژگان امانتی شد که به دایره لغات این زبان پیوند نمی خوردند.
این ترفندها به کارتون میان: چند ترفند عالی برای یادگیری سریعتر یک زبان
زبان این دو دوره از نظر آوایی نیز با هم متفاوت هستند. دوره جدید زبان آذربایجانی با تثبیت نظام واج ها در زبان ادبی آذربایجانی برجسته می شود. مبادله حروف صدادار o//a و صامت های //x مخصوص دوره اول، در نهایت منجر به غلبه اولین (o و h) در دوره دوم شد.
راهنمای سفر به باکو (جاذبه ها، جشنها، غذاها و هزینه ها)
ویدیوهای آموزش ترکی آذری در 16 جلسه
منبع پیج نغمه ترکی:
| جلسه اول | جلسه دوم |
| جلسه سوم | جلسه چهارم |
| جلسه پنجم | جلسه ششم |
| جلسه هفتم | جلسه هشتم |
| جلسه نهم | جلسه دهم |
| جلسه یازدهم | جلسه دوازدهم |
| جلسه سیزدهم | جلسه چهاردم |
| جلسه پانزدهم | جلسه شانزدهم |
حتما در کنار این مطلب دانلود کنید: ۱۰ فیلم کاربردی آموزش زبان ترکی آذری
روش شروع یادگیری ترکی آذری
یادگیری ترکی آذری برای فارسیزبانان نسبتاً آسان است، چون ساختار جمله و بسیاری از واژهها با ترکی استانبولی مشترک است.
۱. ابتدا تلفظ و حروف را یاد بگیرید
روی صداهای مهم ترکی تمرکز کنید: ə، ı، ö، ü، ç، ş، ğ
همچنین تفاوت تلفظهای محلی ارومیه، اردبیل و تبریز را بشناسید.
۲. کلمات پرکاربرد را یاد بگیرید
ابتدا روی موضوعات روزمره تمرکز کنید:
- سلام و احوالپرسی
- خانواده
- اعداد
- خرید
- غذا
- سفر
- زمان و مکان
روزانه ۱۰ تا ۱۵ کلمه همراه با جمله یاد بگیرید.
۳. ساختار جمله را یاد بگیرید
ترکی آذری مانند بسیاری از زبانهای ترکی فاعل + مفعول + فعل است. مثال:
- Mən kitab oxuyuram مَن کیتاب اوخویورام من کتاب میخوانم
۴. پسوندها را یاد بگیرید
بخش مهم ترکی آذری پسوندها هستند؛ چون زمان، مالکیت و نقش کلمات با اضافه شدن پسوند مشخص میشود. مثلاً:
- kitab = کتاب
- kitabım = کتابم
۵. از همان ابتدا مکالمه تمرین کنید
فقط لغت حفظ نکنید. جملههای واقعی بسازید:
- خودتان را معرفی کنید.
- درباره روزتان صحبت کنید.
- خرید و سفارش غذا را تمرین کنید.
۶. گوش دادن زیاد داشته باشید
برای عادت کردن به لهجه:
- فیلم و موسیقی آذری گوش دهید.
- با افراد ترکزبان صحبت کنید.
- تفاوت لهجه اردبیلی، ارومیهای و تبریزی را بشنوید.
برنامه روزانه پیشنهادی (۳۰ دقیقه)
- ۱۰ دقیقه لغت و جمله
- ۱۰ دقیقه گوش دادن
- ۱۰ دقیقه تکرار و جملهسازی
هدف مناسب: با تمرین منظم، طی چند ماه میتوان مکالمات روزمره ترکی آذری را یاد گرفت؛ مخصوصاً اگر با ترکی استانبولی هم آشنا باشید، سرعت پیشرفت بسیار بیشتر میشود.
25 دیدگاه. دیدگاه جدید بگذارید
با سلام در مورد این مطلب چه نظری دارید: «ذری یا پارسی آذری یا پهلوی آذری زبانی است از خانوادهٔ زبانهای ایرانی غربی که در منطقهٔ آذربایجان (آتورپاتکان) پیش از گسترش زبان ترکی رایج بودهاست و امروزه گسترهٔ آن محدود شدهاست. بیشتر دانشمندان ایرانشناس، در بازگویی ریشهٔ تاریخی زبان و ریشهٔ آریایی دارد که تاریخدانان و جغرافینویسان اسلامی آن را پارسی (ایرانی)، پهلوی و آذری خواندهاند.»
با تشکر از مطالب ارزشمندتان.
سلام، من بیشتر ۶۵ در صد زبان تورکی آذری متوجه میشوم، چون زبان تورکی آذری خیلی شبیه زبان تورکی اوزبیکی میباشد.
اگر کسی علاقمند یادگیری اوزبیکی بود، بشرطی اینکه برای من تورکی آذری یاد بدهد، یاد میدهم.
بیایید برای رشد زبان مادری خود، خودمان اقدام نکنیم، دولت های ما قصد نابودی زبان ما را دارد.
چقدر بدبینی داداش
شما ترکا خودتون بلد هستید به ما یاد نمیدید
ما هم که چیزی رو نفهمیم خب کنار میزاریم
شیرینی زبان خودتون رو به ما هم بچشانید حله
یاشاسین آذربایجان جنوبی
اردبیل تبریز ارومیه میانا زنجان همدان قزوین تهران
آذری چیه ، ما تورک هستیم …فهمیدی
هیچکس قصد نابودی شما یا زبانتون رو نداره شما بخشی از ملت ایرانید دوست دارید بقیه ی مردم ایران زبانتون رو یاد بگیرن؟ خب پیج و سایت تشکیل بدین و زبانتون رو آموزش بدین
فقط ربط اذری ب پارسی رو متوجه نشدم…
ترکی خودش ی زبان با ریشه است ک خیلی قبل تر از پارسی یا پهلوی وجود داشته
جان ترکی قدیمی تر از پارسی واقعا متوهمی خودم ترک و تات خراسانم ولی حرفت چرته تاریخ بخون و اسنادو ببین قدیمی ترین دست نوشته پارسی رو ببین بعد سند از کتیبه ترکی روکن ببینیم فقط بدون مدرک آبرو میبرید
شما تورکی بلد نیستی ولی من فارسی بلدم، باید عرض کنم که زبان تورکی نه فقط هیچ ارتباطی به زبان فارسی نداره(زبان تورکی از گروه زبانهای التصاقی، و زبان فارسی از گروه زبانهای تحلیلی هست) بلکه خود زبان فارسی هم شاخه ای از زبان/زبانهای هندی هست که در صد سال گذشته با کمک فرهنگستان زبان فارسی توسعه داده شده. شما اگه کلمات غیر فارسی رو از این زبان( که بیشتر لهجه هست تا زبان) حذف کنید حتی مکالمات روزمره هم امکانپذیر نخواهد بود.
همونجا که گفتی فارسی یه لهجه از هندیه فهمیدم کل حرفات مسخره و چرته الانم اومده بودم دنبال دوره برای یادگیری ترکی بودم که کامنت های اینجا رو خوندم کلا از ترکی زده شدم که انقد با زبون ما دشمنی میکنین و چرت و پرت میگین.
تفرقه بنداز و حکومت کن
انقد سر بحث های الکی ترک و فارس و آذری بیفتین به جون هم که استعمارگران بیان خونتون رو بمکن
برید ببینید پرتقال و اسپانیا و انگلیس و… چطور بین قبایل آفریقا تفرقه مینداختن مردمانش رو به بردگی می بردن و به چه خاری و خفتی می کشوندن
هیندی بیز ترک آذری فارس اوستونده اوزیمیز بیر بیریمزی جریب داغیداروی
سلام ، آقایون داداشا منم تورکم ولی با افتخار میگم اینو که من یه ایرونی ام ، بین هیچ کدوم از اقوام ایرونی فرق نمیذارم ، همه ایرونی هستیم ، زبان فارسی هم بسیار جامع شیرین و کاربردیه ، زبون تورکی هم یه زبان واقعا کاملیه ، همه گویش ها و زبان های دیگر اقوام ایرونی هم به نوبه خودش قشنگه ، لطفاً همه با هم به ایران فکر کنیم ، دست بوس همگیم هستیم
من چون کراشم ترک ارومیهس میخوام یاد بگیرم ولی وقتشو ندارم…
مامانم ترکه بابامم کورد
کوردیو خیلی خوووب میفهمم
ترکی میفهمم ولی زیاد بلد نیستم صحبت کنم
باجی ترکی یکم فرق داره با زبان ها تو ترکی بعضی کلمه ها 8 تا معنی میده مثل دوز
درد من هم همینه دقیقاً من هم مادرم کورد مهاباد هست و پدرم ترک همدان،کردی میفهمم خیلی خوب اما ترکی نه
سلام. ببخشيد پبام قبلی من خیلی غلط املایی داشت.من اصلا ترکی بلد نبستم امکان داره زبان ترکی و کلماتش را کامل یاد بدبد و کتاب برای اموزش ساده تر که معرفی کنید؟در ضمن اولین فبلم اموزش ترکی را دیدم و خیلی مفید بود
زبان هر چی باشه مثل یک وسیله یا ابزاره و تعصب روی ابزارها نشانه نادانی و احمقی است بهتره این ابزارها را یاد بگیریم و استفاده کنیم و کیف کنیم و مهم و مهم فقط انسانیت و مهربانی هست که همه باید با هم داشته باشیم و دل همدیگر را شاد کنیم یا شاسین هامو ترک لر و بقیه
ای ول ،زیباترین جملات رو تایپ کردید ای کاش طرز تفکر بقیه مثل شما باشه نه تعصب بیخود بخاطر زبان و قومیت و حتی مکان جغرافیایی
سلام .این اموزش لحجه باکو هستش یا آذربایجان ایران
خاک بر سر هر کس که فقط می خواهد با تعصب به زبانش برای دیگران شاخ و شونه بکشه و زبان فارسی رو زیر سوال ببره زبان مادری ما فارسی هست
زبان مادری شما فارسی هست ولی زبان مادری ما ترکی است و فارسی زبان دوم ماست.به زبان مادری دیگران احترام بگذارید و زبان مادری خودتون رو برتر ندانید تا دیگران هم به زبان مادری شما احترام بگذارند.
سلام من فارس هستم و عروس ترکها (شهر سراب) شدم و توی جمعشون چیزی متوجه نمیشم این اموزش به دردم میخوره ؟ روی این اموزش وقت بذارم فایده داره یا با ترکی اینا متفاوت هست؟
خیلی فایده داره من خودم ترک ایران هستم ، زبان جمهوری آذربایجان و آذربایجان ایران یکی هستند و فرقی ندارند و تنها فقط بعضی کلمات ما ترک های ایران با فارسی آمیخته شده ولی اونا کلمات اصیل ترکی رو استفاده می کنند که اگه متوجه نشدی با هوش مصنوعی می تونی بفهمی ، زبان ترکی خیلی راحت و شیرینه خیلی زود یاد میگیری
سلام خدمت شما دوست عزیز. شبتون بخیر و خسته نباشید ان شاء الله 🙏🏻
خیلی خوشحال میشم که بتونیم به همدیگه کمک کنیم در راستای آموزش و یادگیری زبان ترکی 🌷
امیدوارم همیشه سلامت و بهروز باشید 🙏🏻🌹