آموزش الفبای ترکی استانبولی و همه نکات (تلفظ و معنی فارسی)

شاخه های مختلفی از زبان ترکی استانبولی وجود دارند چه در ایران و چه در خارج از کشور. اما عمده زبان آموزان بدنبال یادگیری و آموزش زبان ترکی استانبولی هستند. در این پست می خواهیم به زبان ساده و گویا، الفبای زبان ترکی استانبولی را به شما آموزش دهیم.

حواستون باشه به عنوان کسی که سالهاست در زمینه زبان استانبولی کار کرده ام، برای یادگیری الفبا و تلفظ وقت بذارین و چندبار تمرین کنید چون 60% راه یادگیری تلفظ و مکالمه ترکی استانبولی، در همین صفحه گفته شده !! (من جای شما باشم روی علامت ستاره مرورگر کلیک میکنم تا این صفحه ذخیره بشه و یکبار دیگه هم بخونم با دقت).

زبان ترکی تقریبا یک زبان آوایی است. این یعنی برای هر صدا یک حرف وجود دارد، بنابراین وقتی یک کلمه را می ‌خوانید، می دانید که چطور آن را تلفظ کنید، و زمانی که بدانید چطور یک کلمه را تلفظ کنید، یعنی شیوه نوشتنش را هم می ‌دانید.

اما در نوشتار زبان ترکی همیشه هم از خط لاتین استفاده نمی ‌شده است. به عبارت دیگر، هر چه زبان عربی مصوت کم و تعداد صامت بسیار زیادی است، ترکی دقیقا برعکس است. بنابراین، خط عربی برای نمایش واج‌ های ترکی کافی نبود. و دقیقا به همین دلیل ترک ‌هایی که این اصلاح را لازم می ‌دانستند، خط لاتین را ترویج کردند.

• 12 بهترین آموزشگاه کلاس ترکی استانبولی
• گرامر ترکی استانبولی: 0 تا 100 و 3 بهترین PDF

خوشبختانه در سال 1928، مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار جمهوری ترکیه ، سرانجام خط لاتین 29 حرفی یا همان الفبای امروزی ترک ها را به عنوان بخشی از اصلاحات در ترکیه پذیرفت.

فقط چند نکته جالب کاربردی درباره ساختار ترکی استانبولی بدونید که حسابی انگیزه بگیرین برای یادگیری این زبان جذاب:

• ترکی جنسیت گرامری و کلاس اسمی ندارد.
• حرف Y در ترکی یک صامت در نظر گرفته و به عنوان یک میانجی برای جدا نگه داشتن مصوت‌ ها استفاده می ‌شود.
• در زبان ترکی نباید دو مصوت با هم بیایند (به جز مواردی که یک کلمه خارجی دارید ).
• زبان ترکی واکه مرکب ندارد، به جز برخی از کلمات که از خارج وارد این زبان شده‌ اند.
• ترکی از ضمایر دوم شخص برای نشان دادن ادب ، رعایت فاصله سنی و اجتماعی یا صمیمی نبودن با مخاطب استفاده می ‌کند.
• از فعل دوم شخص و ضمیر جمع هم برای نشان دادن احترام به یک شخص استفاده می ‌شود.

تلفظ در زبان ترکی استانبولی مهم ترین بخش هست و ترک ها هم روش حساسن !! در جمع اوری این مطلب تمام دقتم رو به خرج دادم که برخلاف اموزشهای الفبای سایتهای فارسی، بی نقص باشه! همین اول اگه اشتباه یاد بگیرید دیگه رفع ایرادات تون توی مکالمات، هیهاته!!

ابتدا الفبای ترکی استانبولی و تلفظ صوتی

الفبای ترکی استانبولی ۲۹ حرف دارد و بر پایه خط لاتین نوشته می‌شود. اگر انگلیسی بلد باشید، ظاهر بیشتر حروف برایتان آشناست؛ اما تلفظ بعضی از آن‌ها کاملاً متفاوت است.

• سه حرف انگلیسی زیر در الفبای رسمی ترکی وجود ندارند  Q  W  X
• در مقابل، ترکی چند حرف مخصوص دارد  Ç  Ğ  I  İ  Ö  Ş Ü

خبر خوب برای فارسی‌زبان‌ها این است که زبان ترکی از نظر خواندن نسبتاً منظم است. وقتی صدای هر حرف را یاد بگیرید، معمولاً می‌توانید کلمات جدید را بدون دردسر زیادی بخوانید. تمام حروف الفبای ترکی استانبولی با تلفظ و مثال درست در جدول زیر:

حالا همینطور که به فایل صوتی زیر گوش میدین، به حروف بالا نگاه کنید. یکبار به همین صورت تا اخر یکبار گوش کنید و نگاه کنید. بار دوم بعد از هر بار گوش کردن، فایل صوتی را متوقف کنید و با صدای بلند بعد از فایل صوتی، تلفظ هر حرف رو تکرار کنید:

اینو حتما دانلود کنید: دانلود 100 درس مکالمات روزمره ترکی استانبولی

۸ حرف مهمی که فارسی‌زبان‌ها باید خوب یاد بگیرند

این حروف بیشترین اهمیت را در خواندن ترکی دارند:

C → ج

Ç → چ

Ğ → معمولاً بی‌صدای مستقل

I → ı مخصوص ترکی

İ → ای

Ö → صدای ö

Ş → ش

Ü → صدای ü

اگر این هشت مورد را یاد بگیرید، بخش بزرگی از مشکل خواندن ترکی استانبولی حل می‌شود.

حالا روش تلفظ (این قسمت بسیاار مهم است و یادگیری آن یعنی نصف راه یادگیری زبان ترکی استانبولی!!)

حرف C در ترکی «ج» است

یکی از رایج‌ترین اشتباهات مبتدی‌ها این است که C را مثل انگلیسی «ک» یا «س» بخوانند. در ترکی: C = ج  مثال:

• cam  جام  شیشه
• ceket  جِکِت  کت
• gece  گِجِه  شب
• sıcak  سِجاک با ı ترکی  گرم

بنابراین: C → ج  این قانون تقریباً بسیار ثابت و ساده است.

دروس ویدیویی آموزش ترکی: آموزش ترکی استانبولی با 60 درس رایگان

حرف Ç صدای «چ» دارد

Ç دقیقاً به صدای «چ» فارسی نزدیک است.

• çay  چای  چای
• çocuk  چوجوک  کودک
• çiçek  چیچِک  گل

این حرف برای فارسی‌زبان‌ها بسیار آسان است.

تفاوت C و Ç را فراموش نکنید

C → ج

Ç → چ

مثلاً  cam → جام  اما  çam → چام

تغییر کوچک علامت زیر C باعث تغییر کامل صدا می‌شود.

اینا رو نصب کنید: ۳ بهترین  نرم افزار آموزش ترکی استانبولی

حرف Ş دقیقاً شبیه «ش» است

Ş یکی از ساده‌ترین حروف ترکی برای فارسی‌زبان‌هاست.

• şeker  شِکِر  شکر
• şehir  شِهیر  شهر
• şimdi  شیمدی  اکنون

پس: Ş → ش

حرف J صدای «ژ» می‌دهد

J ترکی مانند J انگلیسی تلفظ نمی‌شود. در ترکی:

J → ژ

مثال:

• jilet  ژیلِت  تیغ
• jandarma  ژاندارما  ژاندارم
• jet  ژت  جت

این صدا نیز برای فارسی‌زبان‌ها آشناست.

• 6 بهترین پکیج خودآموز زبان ترکی از a1 تا b1

حرف G همان «گ» است

G در ترکی معمولاً صدای واضح «گ» دارد.

• gün  گون با ü  روز
• gel  گِل  بیا
• güzel  گوزِل با ü  زیبا
• gazete  گازِتِه  روزنامه

اما G را با Ğ اشتباه نگیرید.

حرف Ğ چیست؟

Ğ یکی از خاص‌ترین حروف ترکی است و به آن  yumuşak g  یعنی «گ نرم» گفته می‌شود. اما نکته مهم این است که Ğ معمولاً مانند گ تلفظ نمی‌شود.

در بسیاری از کلمات، باعث کشیده شدن واکه قبل از خودش یا ایجاد یک اتصال نرم بین دو واکه می‌شود. مثلاً:

• dağ  داا  کوه
• yağ  یاا  روغن
• yağmur  یامور  باران

بنابراین yağmur را «یاغمور» با غ فارسی نخوانید. در ترکی استانبولی معیار، Ğ معمولاً صدای «غ» فارسی ندارد.

• یادگیری زبان ترکی استانبولی با هوش مصنوعی 

تفاوت G و Ğ

G صدای واقعی «گ» دارد: gel  گِل  بیا

اما Ğ معمولاً صدای مستقلی مانند گ ندارد: dağ  تقریباً داا  کوه

این تفاوت را از همان ابتدا جدی بگیرید.

حرف I بدون نقطه چیست؟

یکی از مهم‌ترین حروف ترکی برای فارسی‌زبان‌ها  I ı  است.

این حرف با  İ i  متفاوت است.

صدای ı معادل کاملاً دقیقی در فارسی ندارد. زبان کمی عقب‌تر قرار می‌گیرد و لب‌ها گرد نمی‌شوند. مثلاً:

• kız  دختر
• kırmızı  قرمز
• ışık  نور
• nasıl  چگونه

در نوشتن تلفظ فارسی گاهی آن را نزدیک «اِ» یا «ـِ» نشان می‌دهیم، اما این فقط تقریب است.

تفاوت I و İ بسیار مهم است

ترکی دو نوع I دارد:

I ı → بدون نقطه

İ i → با نقطه

مثلاً: kız  دختر   اما: biz  ما

در زبان ترکی حتی شکل بزرگ این دو حرف نیز متفاوت است:

i → İ

ı → I

این نکته هنگام تایپ کردن ترکی بسیار مهم است.

• 200 اصطلاحات ترکی استانبولی با تلفظ و ترجمه

حرف Ö چگونه تلفظ می‌شود؟

Ö معادل دقیق فارسی ندارد و تقریباً همان صدایی است که در آلمانی نیز وجود دارد. برای ساخت آن:

۱. لب‌ها را مثل گفتن «اُ» گرد کنید.

۲. در همان حالت سعی کنید «اِ» بگویید.

مثال:

• göz  چشم
• dört  چهار
• köy  روستا
• göl  دریاچه

اگر در ابتدای کار این صدا را دقیق ادا نکنید طبیعی است.

حرف Ü چگونه تلفظ می‌شود؟

Ü نیز معادل مستقیمی در فارسی ندارد. روش ساده:

۱. لب‌ها را برای «او» گرد کنید.

۲. بدون تغییر حالت لب، سعی کنید «ای» بگویید.

مثال:

• süt  شیر
• gün  روز
• üç  سه
• üzüm  انگور

تفاوت U و Ü می‌تواند معنی کلمه را تغییر دهد؛ بنابراین باید به آن توجه کنید.

تفاوت U و Ü

U تقریباً «او» است: uzun  اوزون  بلند

اما Ü صدای مخصوص دیگری دارد: üzüm  اوزوم با ü  انگور

این دو را یکسان تلفظ نکنید.

• خداحافظ به ترکی استانبولی و انواع اصطلاحات مرتبط

حرف O چگونه تلفظ می‌شود؟

O معمولاً چیزی نزدیک «اُ» است.

• okul  اُکول  مدرسه
• on  اُن  ده
• oda  اُدا  اتاق
• yol  یول  راه

حرف E

E معمولاً نزدیک «اِ» فارسی است.

• ev  اِو  خانه
• el  اِل  دست
• ekmek  اِکمِک  نان
• ben  بِن  من

حرف R در ترکی

R ترکی به «ر» فارسی نزدیک‌تر از R انگلیسی است. مثلاً:

• renk  رِنک  رنگ
• araba  آرابا  ماشین
• bir  بیر  یک
• para  پارا  پول

در پایان بعضی کلمات ممکن است R کمی متفاوت و نرم‌تر شنیده شود، اما فارسی‌زبان‌ها معمولاً با این حرف مشکل زیادی ندارند.

• صبح بخیر به ترکی استانبولی و 12 روش گفتن 

حرف Y صدای «ی» می‌دهد

Y در ترکی مانند «ی» فارسی است.

• yol  یول  راه
• yemek  یِمِک  غذا / خوردن
• yeni  یِنی  جدید
• yedi  یِدی  هفت

حرف V چگونه تلفظ می‌شود؟

V معمولاً نزدیک «و» است، هرچند در تلفظ دقیق‌تر ممکن است بین V انگلیسی و «و» فارسی شنیده شود.

• var  وار  وجود دارد
• ver  وِر  بده
• ev  اِو  خانه
• sevgi  سِوگی  عشق / محبت

چرا خواندن ترکی نسبتاً آسان است؟

در ترکی استانبولی برخلاف انگلیسی، یک حرف معمولاً صدای نسبتاً ثابتی دارد. مثلاً:

C تقریباً همیشه ج است. Ç همیشه چ است. Ş همیشه ش است. J تقریباً ژ است. Y تقریباً ی است.

این یعنی وقتی الفبا را یاد بگیرید، می‌توانید بسیاری از کلمات را حتی اگر معنی آن‌ها را ندانید، درست یا نزدیک به درست بخوانید.

حروف صدادار در زبان ترکی

ترکی استانبولی ۸ واکه دارد: A  E  I  İ  O  Ö  U  Ü  

این هشت واکه نقش بسیار مهمی در دستور زبان ترکی نیز دارند.

• 120 اصطلاح ریاضی به زبان ترکی استانبولی

هماهنگی واکه‌ها چیست؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های زبان ترکی «هماهنگی واکه‌ها» است. در ترکی، بسیاری از پسوندها بر اساس واکه‌های داخل کلمه تغییر شکل می‌دهند تا تلفظ کلمه روان‌تر شود. مثلاً جمع بستن:

• ev  خانه
• evler  خانه‌ها

اما:

• araba  ماشین
• arabalar  ماشین‌ها

چرا یک بار ler و یک بار lar؟ چون واکه‌های کلمه تعیین می‌کنند کدام شکل پسوند مناسب‌تر است. در سطح مبتدی فقط کافی است بدانید: ترکی زبان پسوندی است و شکل بعضی پسوندها با صدای کلمه هماهنگ می‌شود.

ترکی یک زبان پسوندی است

در ترکی معمولاً اطلاعات جدید با اضافه کردن پسوند به آخر کلمه ساخته می‌شود. مثلاً:

• ev  خانه
• evler  خانه‌ها
• evlerim  خانه‌های من
• evlerimde  در خانه‌های من

یعنی یک کلمه ترکی ممکن است چیزی را بیان کند که در فارسی برای آن چند واژه لازم داریم. این موضوع به الفبا مربوط نیست، اما از همان ابتدا کمک می‌کند شکل کلمات ترکی را بهتر درک کنید.

حروف در ترکی معمولاً حذف نمی‌شوند

در زبان‌هایی مثل فرانسوی ممکن است چند حرف نوشته شوند اما خوانده نشوند. در ترکی این اتفاق بسیار کمتر است. مثلاً: merhaba  مِرحابا  سلام

تقریباً تمام حروف را می‌شنوید.

• kitap  کیتاپ  کتاب
• telefon  تِلِفون  تلفن
• istanbul  استانبول

این یکی از دلایلی است که خواندن ترکی برای مبتدیان نسبتاً آسان است.

آیا حروف دوتایی مهم هستند؟

بله. اگر حرفی دو بار نوشته شود، باید کمی طولانی‌تر یا واضح‌تر ادا شود. مثلاً:

• anne  آن‌نِه  مادر
• dikkat  دیک‌کات  توجه
• hissetmek  هیس‌سِتمِک  احساس کردن

نباید حرف دوتایی را کاملاً نادیده گرفت.

تکیه در کلمات ترکی

در بسیاری از کلمات ترکی، تکیه به سمت هجای آخر می‌رود. مثلاً:

• kitap  کیتاپ
• çocuk  چوجوک

اما این یک قانون صددرصدی نیست. برخی کلمات، نام شهرها و واژه‌های قرضی تکیه متفاوتی دارند. برای مبتدی، بهتر است کلمه جدید را همراه تلفظ آن یاد بگیرید.

علامت ^ در بعضی کلمات ترکی چیست؟

گاهی ممکن است شکل‌هایی مانند:  â  î  û  را ببینید. این علامت در ترکی امروزی خیلی پرتکرار نیست، اما در بعضی واژه‌ها برای نشان دادن تفاوت تلفظ یا معنی استفاده می‌شود. مثلاً:

• hâlâ  هنوز
• hala  عمه

وجود علامت می‌تواند در بعضی موارد معنی کلمه را تغییر دهد. برای سطح مقدماتی لازم نیست درگیر جزئیات زیاد این علامت شوید.

اسامی خاص و آپاستروف

در زبان ترکی هنگام اضافه کردن بعضی پسوندها به نام‌های خاص از علامت ‘ استفاده می‌شود. مثلاً:

• Türkiye  ترکیه
• Türkiye’de  در ترکیه
• Ankara  آنکارا
• Ankara’da  در آنکارا
• İstanbul’dan  از استانبول

این نکته در نوشتن ترکی بسیار کاربردی است.

20 کلمه بسیار کاربردی برای تمرین الفبا

5 جمله ساده ترکی برای تمرین

Ben İranlıyım   تلفظ تقریبی: بِن ایران‌لِییم. معنی: من ایرانی هستم.

Ben Türkçe öğreniyorum  تلفظ: بِن تورکچِه اُرِنی‌یوروم. معنی: من دارم زبان ترکی یاد می‌گیرم.

Türkçe konuşuyorum   تلفظ: تورکچِه کُنوشویوروم. معنی: من ترکی صحبت می‌کنم.

Türkçe bilmiyorum   تلفظ: تورکچِه بیلمی‌یوروم. معنی: من ترکی بلد نیستم.

Biraz Türkçe biliyorum   تلفظ: بیراز تورکچِه بیلی‌یوروم. معنی: کمی ترکی بلد هستم.

چگونه بپرسیم یک کلمه چطور نوشته می‌شود؟

Nasıl yazılır  تلفظ: ناسِل یازِلِر؟  معنی: چطور نوشته می‌شود؟

یا برای درخواست هجی کردن می‌توانید بگویید:

Harf harf söyler misiniz   تلفظ تقریبی: هارف هارف سُیلِر می‌سینیز؟  معنی: می‌شود حرف‌به‌حرف بگویید؟

8 اشتباه رایج فارسی‌زبان‌ها

1-  C را «س» یا «ک» نخوانید

C ترکی: ج  مثلاً:

ceket → جِکِت

2- Ç را با C اشتباه نگیرید

C → ج

Ç → چ

3- J را «ج» نخوانید

J در ترکی: ژ

jilet → ژیلِت

4- Ş را S نخوانید

Ş → ش

S → س

şeker → شِکِر

اما:

sen → سِن

5- Ğ را «غ» نخوانید  مثلاً:

dağ  را «داغ» با غ فارسی تلفظ نکنید.

Ğ معمولاً باعث کشیده شدن یا اتصال نرم واکه‌ها می‌شود.

6- I و İ را یکی ندانید  این شاید مهم‌ترین اشتباه نوشتاری باشد:

I → ı

İ → i

دو حرف کاملاً متفاوت‌اند.

7- Ö و O را یکی نخوانید  O و Ö دو واکه متفاوت هستند. مثلاً on  ده  و   ön  جلو    تلفظ و معنی متفاوت دارند.

8- U و Ü را یکی نخوانید  U و Ü نیز دو صدای متفاوت هستند. مثلاً üç  سه  با صدای ü شروع می‌شود.

• تشکر کردن به زبان ترکی استانبولی

خلاصه الفبای ترکی برای حفظ سریع

اگر همین جدول را به‌خوبی یاد بگیرید، بخش بزرگی از تلفظ الفبای ترکی را فراگرفته‌اید.

• ۳ روش تقویت فن بیان در ترکی استانبولی

بهترین روش یادگیری الفبای ترکی

برای شروع این ترتیب مناسب است:

۱. ۲۹ حرف اصلی را یک بار مرور کنید.

۲. C، Ç، J و Ş را حفظ کنید.

۳. تفاوت I و İ را کاملاً یاد بگیرید.

۴. Ö و Ü را با فایل صوتی تمرین کنید.

۵. کاربرد Ğ را در چند کلمه رایج بشنوید.

۶. هشت واکه ترکی را یاد بگیرید.

۷. روزانه ۱۰ کلمه را با صدای بلند بخوانید.

۸. از همان ابتدا املای ترکی را دقیق تایپ کنید.

۹. معنی کلمات را همراه تلفظ یاد بگیرید.

۱۰. بعد از الفبا سراغ هماهنگی واکه‌ها و پسوندهای ساده بروید.

جمع‌بندی

الفبای ترکی استانبولی ۲۹ حرف دارد و سه حرف Q، W و X در الفبای رسمی آن وجود ندارند. مهم‌ترین حروفی که یک فارسی‌زبان باید یاد بگیرد عبارت‌اند از:

C = ج

Ç = چ

J = ژ

Ş = ش

Y = ی

Ğ = گ نرم که معمولاً صدای مستقل ندارد

I و İ = دو حرف متفاوت

Ö و Ü = دو واکه مخصوص ترکی

یکی از بزرگ‌ترین مزایای زبان ترکی این است که نوشتار و تلفظ آن نسبتاً منظم هستند. پس از یادگیری صدای حروف، می‌توانید بسیاری از کلمات را فقط با دیدن شکل نوشتاری آن‌ها نسبتاً درست بخوانید.

برای فارسی‌زبان‌ها بهتر است از همان ابتدا روی I بدون نقطه، Ö، Ü و Ğ بیشتر تمرکز شود، چون بقیه حروف معمولاً خیلی سریع یاد گرفته می‌شوند.

باز هم هرگونه سوالی راجب زبان شیرین ترکی استانبولی دارید در بخش نظرات با چرب زبان مطرح نمایید.

• دانلود ۳ کتاب داستان و رمان ترکی استانبولی