18 نکته/ترفند تقویت و یادگیری بهتر گرامر یک زبان خارجی

گرامر، ساختاری است که یک زبان را شکل می دهد. مثل نخی که کلمات را بهم می دوزد. اما گرامر در هر زبانی قواعد زیادی دارد، چنان که در زبان های اروپایی! در این پست نکات و ترفندهای مهم را با تکیه بر تحقیقات چند موسسه معتبر اروپایی در زمینه آموزش زبان های خارجی، برای تقویت و یادگیری بهتر و سریع گرامر زبان به شما معرفی می کنیم.

1- اول مشخص کنید از گرامر چه می‌خواهید

بسیاری از زبان‌آموزان سال‌ها گرامر یک زبان خارجی را مطالعه می‌کنند، کتاب‌های مختلف را تمام می‌کنند و حتی می‌توانند به سؤال‌های چهارگزینه‌ای پاسخ دهند؛ اما وقتی باید چند جمله واقعی بسازند، ذهنشان متوقف می‌شود.

مشکل معمولاً کمبود دانش نیست؛ مشکل این است که گرامر در ذهن آنها به شکل «اطلاعات جداگانه» ذخیره شده است، نه به شکل «الگوهای قابل استفاده».

برای مثال، ممکن است بدانید در زبان انگلیسی برای گذشته ساده باید از فعل دوم استفاده کنید، اما هنگام صحبت کردن همچنان چند ثانیه مکث کنید تا جمله‌ای مانند: I went to the store yesterday  (یعنی من دیروز به مغازه رفتم) را بسازید.

یادگیری واقعی گرامر زمانی اتفاق می‌افتد که ساختار جمله از حالت فکر کردن و ترجمه کردن خارج شود و به یک واکنش طبیعی تبدیل شود.

هدف شما از یادگیری گرامر چیست؟

یکی از اشتباهات رایج این است که همه زبان‌آموزان با یک هدف، گرامر می‌خوانند. اما نیازها متفاوت است.

اگر هدف شما مکالمه است:

لازم نیست ابتدا تمام زمان‌ها، استثناها و قواعد پیچیده را یاد بگیرید.

باید بتوانید:

• جمله‌های روزمره بسازید
• سؤال بپرسید
• درباره گذشته و آینده صحبت کنید
• نظر خود را بیان کنید

اگر هدف شما آزمون است:

نیاز دارید:

• ساختارهای دقیق
• تفاوت‌های ظریف
• خطاهای رایج
• کاربرد رسمی زبان

را بیشتر تمرین کنید.

پس اولین سؤال این نیست:

«چگونه همه گرامر را یاد بگیرم؟»

بلکه:

«کدام بخش گرامر بیشترین تأثیر را روی هدف من دارد؟»

قانون‌ها را حفظ نکنید؛ الگوها را کشف کنید

روش سنتی معمولاً این‌گونه است: قانون:

زمان حال کامل برای کاری استفاده می‌شود که در گذشته شروع شده و اثر آن تا حال ادامه دارد.

سپس: ۱۰ مثال حل کنید.  اما مغز انسان زبان را مانند کتاب دستور زبان ذخیره نمی‌کند. بهتر است ابتدا تعداد زیادی نمونه واقعی ببینید:

• I have lived here for five years.
• She has worked at this company since 2020.
• They have never visited France.

بعد از مشاهده چندین مثال، مغز شروع به پیدا کردن الگو می‌کند. این همان تفاوت بین: «دانستن قانون» و «احساس کردن درست بودن جمله» است.

2-روش سه مرحله‌ای برای یادگیری هر نکته گرامری

برای هر ساختار جدید، این مسیر را امتحان کنید:

مرحله اول: مشاهده

قبل از اینکه توضیح گرامری بخوانید، چند جمله واقعی ببینید. مثلاً برای یادگیری شرطی:

• If I have time, I will call you.
• If she studies, she will pass.

ابتدا اجازه دهید ذهن با شکل جمله آشنا شود.

مرحله دوم: تحلیل کوتاه

حالا بررسی کنید:

• جای فعل کجاست؟
• چه تغییری در فعل ایجاد شده؟
• چه کلماتی معمولاً همراه این ساختار می‌آیند؟

در این مرحله گرامر به شما کمک می‌کند چیزی را که دیده‌اید بهتر بفهمید.

مرحله سوم: تولید

ساختار را با زندگی خودتان مرتبط کنید. مثلاً:

• If I have enough money, I will travel to Italy.

یا:

• If I wake up early, I will exercise.

وقتی جمله مربوط به تجربه واقعی شما باشد، احتمال ماندگاری آن بیشتر می‌شود.

حتما بخوانید: ۳۰ درس ضروری آموزش گرامر زبان (فیلم +PDF)

3-گرامر را با «جفت‌های متضاد» بهتر یاد بگیرید

بعضی قواعد زمانی بهتر در ذهن می‌مانند که تفاوت آنها را کنار هم ببینید.

مثلاً در انگلیسی:

• I lived in London.  در گذشته در لندن زندگی کردم
• I have lived in London.  تا الان تجربه زندگی در لندن را داشته‌ام یا هنوز ارتباطی با حال دارد

یا در زبان فرانسه:

• Je sais  یعنی: می‌دانم
• Je connais  یعنی: می‌شناسم

یادگیری تفاوت‌ها معمولاً از حفظ کردن تعریف‌ها کاربردی‌تر است.

4-روزانه ۱۵ دقیقه گرامر بخوانید، اما هر روز استفاده کنید

یکی از دلایل شکست در یادگیری گرامر این است که زبان‌آموز یک روز سه ساعت مطالعه می‌کند و سپس چند روز هیچ کاری انجام نمی‌دهد.

برای حافظه و مهارت عملی، تمرین کوتاه اما مداوم بهتر است. بسیاری از رویکردهای آموزشی جدید نیز بر مطالعه در فاصله‌های کوتاه و استفاده عملی از زبان تأکید دارند.

یک برنامه ساده:

۵ دقیقه: مرور یک نکته قدیمی

۵ دقیقه: خواندن چند مثال واقعی

۵ دقیقه: ساختن جمله درباره زندگی خود

مثلاً امروز فقط  ۵ جمله درباره برنامه فردا +   ۵ جمله درباره کاری که دیروز انجام دادید    بسازید.

5-از «ترجمه ذهنی» فاصله بگیرید

یکی از بزرگ‌ترین موانع گرامری برای فارسی‌زبان‌ها این است که ابتدا جمله را فارسی می‌سازند و سپس ترجمه می‌کنند. مثلاً: «من از سه سال پیش انگلیسی یاد می‌گیرم»

ممکن است زبان‌آموز ابتدا در ذهن خود جمله فارسی را نگه دارد و بعد دنبال معادل تک‌تک کلمات بگردد. اما زبان‌آموز حرفه‌ای یک الگو را بازیابی می‌کند:

• I have been learning English for three years.

هدف نهایی گرامر این نیست که بتوانید جمله را تجزیه کنید؛ هدف این است که بتوانید آن را بسازید.

6-اشتباهات رایج ما ایرانیان را مرتکب نشوید

۱. شروع با گرامرهای پیشرفته  یادگیری شرطی نوع سوم یا ساختارهای پیچیده، زمانی که هنوز جمله‌های ساده مشکل هستند، باعث سردرگمی می‌شود.

۲. حل تمرین بدون تولید جمله  پر کردن جای خالی مفید است، اما کافی نیست. اگر بعد از یادگیری یک ساختار نتوانید با آن درباره زندگی خود صحبت کنید، هنوز فعال نشده است.

۳. تلاش برای بی‌نقص بودن  زبان‌آموزانی که منتظر هستند تمام گرامر را کامل یاد بگیرند، معمولاً دیرتر وارد مکالمه می‌شوند.

اشتباه کردن بخشی از فرآیند ساختن مهارت است.

7-چگونه بفهمیم یک نکته گرامری را واقعاً یاد گرفته‌ایم؟

خودتان را با این سه سؤال آزمایش کنید:

آیا بدون نگاه کردن می‌توانم چند جمله بسازم؟  اگر نه، هنوز فقط آن را شناخته‌اید.

آیا هنگام شنیدن زبان مقصد متوجه این ساختار می‌شوم؟  اگر نه، مغز هنوز آن را پردازش نکرده است.

آیا می‌توانم آن را در موقعیت‌های مختلف تغییر دهم؟  مثلاً فقط  I go to work  بلد نباشید، بلکه بتوانید بگویید:

• I went to work yesterday.
• I will go to work tomorrow.
• I have gone to work early this week.

8- تا میتوانید تمرین و غرق کنید

۱- کتاب های مخصوص آموزش کودکان را بخوانید!

در حالیکه بنظر شما ممکن است کتاب های کودکان مخصوص گرامر نباشند، این کتاب ها با تحقیقات زیاد برای یاددهی گرامر و ساختار زبان به کودکان طراحی شده اند. انواع کلمات، شامل فعل، اسم و زمان صرف فعل ها را به زبان ساده آموزش می دهند.

۲- از منابع متنوع استفاده کنید نه فقط یکی!

روی تمام ژانرها یا انواع موضوعات کار کنید نه فقط مربوط به حوزه تخصص خودتان! مثلا راجب موضوعات هواشناسی، بیولوژی، هنر و طراحی و … مطالب اینترنتی بخوانید یا فایل های صوتی در این زمینه گوش کنید. این وب سایت را برای خود ذخیره کنید و هر روز یک مطلب از آن با صدای بلند و شمرده برای خود بخوانید.

۳- به صحبت کردن دیگران به دقت گوش کنید!

این خیلی مهم است که برای یادگیری گرامر انگلیسی، باید موضوعات شنیداری را زیاد گوش کنید. مکالمات زبان انگلیسی، فیلم ها، سریال ها، اخبار و … را به دقت گوش کنید و اگر بر روی لب تاب یا گوشی آنها را بصورت ضبط شده دارید، مدام آنها را Pause کنید و جمله آنها را تکرار کنید.

۴- از بازی های کلمات موبایل و کامپیوتر استفاده کنید

همانگونه که در پست بهترین روش های یادگیری زبان انگلیسی هم توضیح دادیم، هر فردی یک روش منحصر بفرد برای یادگیری دارد. بسیاری از افراد با بازی کردن و سرگرمی، زبان را بهتر یاد می گیرند. گرامر هم همینگونه است. برای یادگیری گرامر هر زبان خارجی از بازی ها هم استفاده کنید. بعنوان مثال در این پست، بهترین نرم افزارها و اپلیکیشن های آموزش انگلیسی را برای شما معرفی کردیم.

مثلا برای زبان انگلیسی این دو اپلیکیشن اندروید عالی هستند:

≡   اپلیکیشن ۱

≡  اپلیکیشن ۲

۵- هر روز نوشتن را تمرین کنید!

نوشتن یا writing از این جهت در تقویت گرامر زبان تاثیر دارد که شما مجبورید قبل از روی کاغذ آوردن تک تک کلمات، فکر کنید. وقتی فکر شما با دست شما هماهنگ باشد، طبق تحقیقات، یادگیری تا حد زیادی افزایش می یابد. اصلا یک وبلاگ به زبانی که می خواهید یاد بگیرید بسازید و بصورت روزانه مطلبی را در آن منتشر کنید.

۶- از صدای خود بهره بگیرید

زمانی که دارید از صدای خود استفاده می کنید و بلند بلند با خود یا دیگران صحبت می کنید در واقع کمک زیادی به درک مغز خود از ساختار زبان می کنید. سعی کنید یک جمله را به چند شکل بسازید. از طرف دیگر یک مقاله اینترنتی پیدا کنید-مثلا راجب آلودگی هوا- و شروع کنید با صدای بلند و شمرده از روی آن بخوانید! تاثیر بی نظیری بر تقویت گرامر شما خواهد گذاشت!

۷- منابع معتبر پیدا کنید

یک نکته بسیار مهم که در گام اول مطرح می شود اما ما در این پست، آن را در گام آخر اورده ایم، این است که باید منابع معتبر برای یادگیری گرامر پیدا کنید. این موضوع از همه موضوعات بالا مهم تر است.

مثلا اینکه بهترین کتاب های یادگیری زبان انگلیسی کدامند؟

ثابت شده است که یادگیری گرامر برای بسیاری، به کمک نرم افزار و کتاب، راحت تر از یادگیری به کمک اساتید یا کلاس های آموزشی است، چون شما فرصت فکر کردن دارید، یک فیلم یا نرم افزار را بارها می توانید تمرین کنید و ازدوباره ببینید و تکرار رمز یادگیری است.

در این بخش ما بهترین منابع برای یادگیری هر زبانی را برای شما تهیه کرده ایم. حتما سری بزنید.

8-این منابع کاربردی زبان انگلیسی را دانلود کنید

• ۱۰ اپلیکیشن برای تقویت زبان
• یادگیری زبان انگلیسی به کمک اخبار
• ۱۰ پادکست یادگیری انگلیسی

جمع‌بندی: گرامر را به ابزار تبدیل کنید، نه موضوع مطالعه

یادگیری گرامر یک زبان خارجی مسابقه حفظ کردن قوانین نیست. کسی که فقط قواعد را می‌داند، ممکن است در آزمون موفق باشد؛ اما کسی که الگوها را بارها دیده، شنیده و استفاده کرده، می‌تواند ارتباط واقعی برقرار کند.

بهترین روش این است:

1. ساختارها را در جمله‌های واقعی ببینید.
2. دلیل استفاده از آنها را بفهمید.
3. با زندگی خودتان جمله بسازید.
4. آن‌ها را در مکالمه و نوشتن تکرار کنید.

گرامر زمانی ارزشمند می‌شود که از یک صفحه کتاب خارج شود و وارد جمله‌هایی شود که شما هر روز استفاده می‌کنید.

اگر سوال یا نظری در این زمینه دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.