آموزش دستور زبان فارسی

دستور زبان فارسی: آموزش صفر تا صد با 9 درس رایگان+ جزوه PDF

گاما
افاق

زبان فارسی یکی از جذاب ترین و خوش آوا ترین زبان های دنیا است. زبان های کمی هستند که در عین پیچیدگی، زیبا و دلنشین نیز باشند؛ زبان فارسی یکی از آن ها است. زبان فارسی تقریبا یکی از سخت ترین زبان های جهان است که این موضوع را می توان از چند جنبه بررسی کرد.

8 رکن اصلی یادگیری زبان فارسی

  1. واژه ها: واژه ها در زبان فارسی دارای یک ساختار مشخص و منطقی هستند و با یادگیری آن به سادگی می توانید کلمات جدیدی بسازید. کلمات زیادی از زبان های دیگر مثل عربی، انگلیسی و فرانسه در واژه های این زبان دلنشین جای گرفته اند که این یادگیری آن را برای خارجی ها آسان تر می کند.
  2. دستور زبان: دستور زبان فارسی به شکل فاعل، مفعول و فعل است. و این دستور با کلمات ترکیبی نیز همراه خواهد بود که برای یادگیری آن نیاز به تمرین بیشتر دارید. پیشوند ها و پسوند هایی در دستور زبان فارسی وجود دارد که بعضی پسوند ها برای فعل نشانه ضمیر بوده و یادگیری و تشخیص آن ها ممکن است برای زبان آموزان چالش برانگیز باشد.
  3. صحبت کردن و گوش دادن: زبان فارسی یک زبان آوا دار است و استرس آن ساده و واضح است. به طور کلی آوا ها و صداها در زبان فارسی سخت و پیچیده نیست، مخصوصا برای انگلیسی زبان ها.
  4. نوشتن و خواندن: زبان فارسی دارای 32 حرف الفبا است و نوشتار آن از راست به چپ می باشد. از آنجایی که معمولا در نوشتار زبان فارسی حرکت گذاری رعایت نمی شود خواندن آن برای نوآموزان مشکل خواهد بود.
  5. ساختار واژه و کلمات در زبان فارسی: واژه ها در زبان فارسی به صورت مشتق کلمات یا با استفاده از اضافه کردن پسوند ها و پیشوند ها ساخته می شوند. برای مثال با استفاده از ریشه کلمه دانش و پسوند های “مند” و “گاه”، دو کلمه دانشمند و دانشگاه ساخته می شود. همچنین کلمه رنگین کمان ترکیب دو کلمه “رنگین” و “کمان” است.
  6. زبان فارسی در 29 کشور جهان کاربرد دارد: لازم به ذکر است که زبان فارسی نه تنها در ایران بلکه در کشورهای افغانستان و تاجیکستان نیز زبان رسمی است. به علاوه در ازبکستان نیز زبان اقلیت بزرگی از کشور است.
  7. زبان فارسی دومین زبان کلاسیک بعد از یونان است: زبان فارسی یکی از قدیمی ترین زبان های جهان است که در طول سال های متمادی پیشرفت کرده و به شکل امروزی درآمده است.
  8. ضمیرها در زبان فارسی جنسیت ندارند: زبان فارسی از معدود زبان هایی است که ضمیرها در آن جدایی جنسیت ندارند. همچنین برخلاف سایر زبان‌های لاتین (که فارسی نیز با آن‌ها در یک خانواده است) و نیز عربی (که از خانواده‌ی دیگری است) اگر جایی تاکید بر جنسیت باشد، زبان فارسی اولویت را به مؤنث می‌دهد نه مذکر. مثلاً ما در فارسی می‌گوییم زن و شوهر به جای «husband & wife»؛ می‌گوییم خواهر و برادر، به جای «brother & sister»؛ می‌گوییم زن و مرد به جای «man and woman».

بهترین ترفندهای افزایش کارایی مغز برای یادگیری یک زبان خارجی

دانلود دروس ویدیویی آموزش دستور زبان فارسی

از پیج دکتر مجتبی احمدوند:

جلسه اول

جلسه دوم

جلسه سوم

جلسه چهارم

جلسه پنجم

جلسه ششم

جلسه هفتم

جلسه هشتم (به زودی)

دنبال یادگیری حرفه ای صفر تا صد زبان فارسی هستید؟ این پک های آموزشی بهترین های موجود هستند

دانلود 2 جزوه PDF آموزش دستور زبان فارسی

دو جزوه تقریبا مکمل هستند البته جزوه بهرامی نکات ریزتر دستورزبان را مطرح می کند و جزوه کلی نکات کلی و بیسیک دستور زبان فارسی:

pdf  دانلود 2 جزوه کامل آموزش دستور زبان فارسی

این اشتباهات امتحانی دستور زبان فارسی بسیار پرتکرار هستند

۱. اشتباه در تشخیص نقش «را»

این مهم‌ترین خطا در امتحان‌هاست. «را» همیشه مفعولی نیست و سه نقش دارد:

  1. مفعول را نشان می‌دهد. کتاب را خریدم.

  2. مخفوض‌به‌را → وقتی «را» به اسمِ بعد از خودش تعلق می‌گیرد. از دوستِ شما را پرسیدم.

  3. نشانه‌ی متمم (قدیمی‌تر، کمتر رایج)

نکته: «را» هیچ‌وقت به فاعل نمی‌چسبد. خیلی‌ها اشتباه می‌کنند و هر جا «را» ببینند، می‌گویند مفعول است.

۲. اشتباه در تشخیص جمله اسنادی

دانش‌آموزان فکر می‌کنند فقط جمله‌هایی که «است» دارند اسنادی‌اند؛ درحالی‌که:

  • است، بود، شد، گشت، گردید، به‌نظر می‌رسد، به‌چشم می‌آید → افعال ربطی
  • این افعال کار انجام نمی‌دهند و فقط دو بخش جمله را به هم وصل می‌کنند.

مثال:

  • هوا بارانی شد. → اسنادی
  • هوا بارید. → فعلی

۳. اشتباه در تشخیص صفت و قید

پرغلط‌ترین مبحث امتحانی.

قید = توضیح درباره فعل یا کل جمله

  • چگونه؟ کجا؟ کی؟ چرا؟   مثال:
  • او با عجله رفت. (قید حالت)

صفت = توضیح درباره اسم

  • چه نوع؟ چه شکل؟ چه مقدار؟ مثال:
  • آدم عجول سراغم آمد.

نکته طلایی: اگر واژه را جابه‌جا کنید و جمله سالم بماند → قید  اگر نه → صفت

۴. اشتباه درباره «که»

این یکی از اصلی‌ترین دام‌های امتحانی است. انواع «که» در امتحان:

  1. که موصولی → معنی «کسی که / چیزی که» دارد
  2. که ربطی → جمله‌ها را به هم وصل می‌کند
  3. که مصدری → «اینکه»
  4. که تعجبی → چه
  5. که شرطی → اگر

بزرگ‌ترین اشتباه: تشخیص ندادن اینکه آیا «که» جایگزین یک اسم شده (موصولی) یا فقط جمله را چسبانده (ربطی). مثال:

  • مردی که آمد، پسرخاله‌ام بود. → موصولی
  • رفتم که درس بخوانم. → ربطی (هدف)

۵. اشتباه در تشخیص فعل معلوم و مجهول

رایج‌ترین خطا: «شد» را هر جا باشد، فکر می‌کنند جمله مجهول است! در حالی که:

مجهول = حذف‌کننده فاعل + تبدیل مفعول به نائب فاعل

  • نوشته شد
  • دیده می‌شود
  • گفته شده بود

اما اگر معنی مجهول ندهد → ربطی یا لازم است

  • هوا گرم شد. → اسنادی
  • بچه شد ۶ ساله. → اسنادی
  • در خانه شدیم. → فعلی (لازم)

۶. اشتباه در تشخیص نهاد و مسندالیه

در جمله‌های اسنادی، دانش‌آموزها نهاد را اشتباه می‌گیرند. مثال مهم:

  • «این تو هستی که باید تلاش کنی.»

در امتحان بیشتر افراد «تو» را فاعل یا ضمیر مفعولی می‌نویسند؛ درحالی‌که:

  • «تو» = مسندالیه
  • «هستی» = فعل ربطی
  • «این» = نهاد
  • «که باید تلاش کنی» = جمله وابسته

۷. اشتباه در تبدیل جمله مجهول به معلوم

دانش‌آموزها معمولاً نایب فاعل را اشتباه تشخیص می‌دهند. قانون:

  1. نایب فاعل → مفعول جمله معلوم است
  2. فاعل باید برگردد
  3. نشانه مجهول حذف شود
  4. فعل به شناسه معلوم می‌رود

مثال: خانه ساخته شد.     → بنا خانه را ساخت.

۸. اشتباه در تشخیص فعل مرکب و شبه‌مرکب

بسیاری فکر می‌کنند هر «اسم + فعل» = مرکب است. در حالی که:

  • فعل مرکب → معنای واحد دارد: تصمیم گرفتن
  • شبه مرکب → فعل معنای مستقل دارد: خانه روشن شد

روش تشخیص:  اگر اسم را حذف کنید و جمله بی‌معنی شود → مرکب    اگر معنی تغییر نکند یا کم تغییر کند → شبه‌مرکب

۹. اشتباه در تشخیص متمم و مفعول

این یکی از پرتکرارترین سؤالات امتحانی است.

مفعول → بدون حرف اضافه  مثال کتاب را خواندم.

متمم → با حرف اضافه   مثال به کتاب فکر کردم /  از او پرسیدم.

همیشه به حروف اضافه دقت کن:  به، از، در، برای، به‌سوی، نزد، روی …

۱۰. اشتباه در تشخیص بدل، صفت و مضاف‌الیه

دانش‌آموزان بدل را با مضاف‌الیه اشتباه می‌گیرند.

بدل = توضیح اضافی، حذف‌پذیر

  • حسین، برادرم، آمد. (اگر «برادرم» حذف شود جمله درست است.)

مضاف‌الیه = حذف‌ناپذیر، مالکیت

  • کتابِ برادرم را بده.

صفت = توضیح درباره اسم

  • کتابِ جدید را آوردم.

۱۱. اشتباه در مطابقت نهاد و فعل

نهاد جمع → فعل جمع

نهاد مفرد → فعل مفرد

مگر در موارد خاص مثل:

  • اسم جمع
  • جمع مکسر
  • کلمات عربی مثل «افراد»، «مردم»

۱۲. اشتباه در استفاده از گروه اسمی

رایج‌ترین مشکل در جمله‌نویسی امتحانی:

  • تشخیص ندادن «هسته»
  • تفکیک نکردن «وابسته‌های پیشین و پسین»

مثال: «این سه کتاب فارسی جدید من»

ترتیب وابسته‌ها:

  1. وابسته‌های پیشین: این / سه
  2. هسته: کتاب
  3. وابسته‌های پسین: فارسی / جدید / من

حتما بخوانید: ۱۲ نکته تقویت و یادگیری بهتر گرامر یک زبان خارجی

حتما بخوانید!

21 دیدگاه. دیدگاه جدید بگذارید

  • کامران ذوالفقاری
    فروردین 31, 1402 10:32 ق.ظ

    گذشته: ماضی، حال/ اکنون: مضارع، رو: خود یک امر است و “برو” یک تاکید بیشتر بر امر است.
    چرا بر روش عربی، از “ا” در آغاز واژه چشم پوشیدید و آن را ناتوان از قرار گرفتن در آغاز واژه حساب کردید؟
    همزه یک حرف از حروف عربیست و بنا بر نتایج دوران اشغال ایران توسط اعراب، سعی بسیار شد که زبان پارسی نابود شود و اگر نبود فرودسی بزرگ، حتما همینگونه می شد.
    چرا زبان پارسی باید دنباله رو زبان عربی باشد؟
    زبان پارسی را در دسته هند و اروپایی قرار می دهند در حالیکه برای آشنایی درست باید بگوییم که بسیاری از واژگان آنها ریشه در زبان پارسی دارد. به بسیاری از زبان های اروپایی واژه داده
    من میدانم شخص شما تصمیم گیرنده نیستید. اما هیچ حرکتی از داخل ایران برای حفظ هویت زبانی دیده نمیشود. این بیش از فاجعه می باشد

    پاسخ
    • مسلما همه ما زبان گذشتگان خودمون رو دوست داریم ولی تو همه زبان ها رایجه… حتی خود زبان انگلیسی و فرانسوی هم سالانه کلی کلمات بیگانه رو به لغاتشون اضافه میکنن…زبان هایی که در طول تاریخ تغییر نکنند زبان های مرده محسوب می شن.هر چقدر بخوای برگردی عقب تغییر بیشتری رو مشاهده میکنی

      پاسخ
    • چرا میگید اشغال ایران بدست اعراب؟؟…اعراب بخشی از مردم ایران باستان بودن که علیه حکومت ظلم ساسانی قیام کردن .

      پاسخ
  • ادامه جلسات رو لطفا زود تر منتشر کنید . ممنونم

    پاسخ
  • سلام استاد عزیز .دست گلتون درد نکنه
    عالیه خسته نباشید ❤️

    پاسخ
    • داداش آروم … اشغاله دیگه چیه پس بعد بستگی داره درمورد کدوم اعراب حرف بزنی کی گفته جز ایران باستان بودن اینا همه شاخه شاخه ان… نگین اشغال بگیم چی بگیم اعتراضات ؟

      پاسخ
  • فوق العاده توضیح دادید واقعا واضح و ساده طوری که گیج نمیشه دانش آموز واقعا ممنونم🙏🙏🙏🙏🙏🙏👌👌👌👌👌

    پاسخ
  • خیلی عالی هستید لطفا قسمت های بعد رو هم قرار بدید

    پاسخ
  • کامل جامع و بسار منظم بسیار بسیار عالی بود
    تشکر فراوان.

    پاسخ
  • سلام لطفا انواع تجزیه در زبان فارسی توضیح بدین
    تجزیه گشتاری
    تجزیه تجزیه رو ساختی
    تحلیل ساخت گرایی
    تجزیه ترکیب رو ساختی
    لطفا توضیح بدین

    پاسخ
  • کسی پی دی اف کامل دستور زبان رو داره ،؟؟

    پاسخ
  • سلام استاد تدریستون عالی و بی نقص است و بابت زحماتی که برای ضبط ویدئو میگیرد نهایت تشکر رو ازتون میکنم
    لطفا جلسات بیشتری تدریس داشته باشید

    پاسخ
  • کارت درسته فقط قسمت های بعدی رو بده

    پاسخ
  • عالی بود دو فیلم راجب نقش عالی اصلی و فرعی اگه امکانش هست لطفااا قسمت بعدی که گفتین قراره مثال اینا کار کنید رو زود تر منتشر کنید🐳

    پاسخ
  • شعر نو از دیده ام الفاظ معنی می کنند باز با لعل رخت تن را به بازی می کنند
    روبهان جمعند اندر کار دفع شعر ما از به این در هر طرف این ساز معنی می کنند
    گرگ و روبه با چو خرس و خارجی در پیش خلق آرزوی دفع شعر و دفتر ما می کنند
    چون نبودی طوس فردوسی نبود این دستان ما چو این لعلای ما طوس و به فردوسی می کنند

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست
تیکت جدید